Giuseppe Tartini bir gün rüyasında şeytandan keman dersleri aldığını görür. Rüyanın bir anında kemanını şeytana uzatır ve “Bir de sen çal,” der. Şeytan kemanı eline alır ve Tartini’nin o güne dek işittiği en büyüleyici melodiyi çalmaya başlar. Bu müzik öylesine kusursuz, öylesine insanüstüdür ki, Tartini hayranlıkla dinler.
Uyandığı anda büyük bir heyecanla kalemini kâğıdını alır ve rüyasında duyduğu o eşsiz melodiyi notalara dökmeye çalışır. Fakat ne yaparsa yapsın, rüyadaki o şeytani mükemmelliği yakalayamaz. Duyduğu ezginin gölgesini yakalar belki, ama kendisini asla…
Günler süren uğraşın sonunda bestesini tamamlar. Ortaya çıkan eser hem dinleyene huzur veren hem de icrası son derece zor, baş döndürücü bir yapıttır.
Tartini daha sonra bu eser için şu çarpıcı sözü söylediği rivayet edilir:
“Eğer yaşayabilseydim, kemanımı kırar ve müziği bir daha dönmemek üzere bırakırdım.”
Çünkü yazdığı eser, rüyasında duyduğu o ilahi (ya da şeytani) melodinin yanında ona eksik görünmektedir.
Bu anlatının bir başka rivayeti ise daha karanlıktır. Buna göre Tartini, unutulmayacak kadar güzel ve çalınamayacak kadar zor bir eser bestelemek ister. Ancak tüm çabalarına rağmen bunu başaramaz. Bir gece odasında şeytan belirir. Tartini, ruhu karşılığında ondan eşsiz bir beste yapmasını ister. Şeytan teklifi kabul eder. Sonunda ortaya, dinleyeni büyüleyen fakat icrası neredeyse insan sınırlarını zorlayan bir eser çıkar. Eser o kadar zordur ki, bir dönem Tartini’nin sağ elinde altı parmak olduğu yönünde söylentiler dolaşır.
Bu eserin şeytanla yapılan bir anlaşmanın ürünü mü olduğu, yoksa bir rüyanın yankısı mı olduğu bilinmez. Ancak şu kesindir ki, ortaya çıkan yapıtta insanüstü bir çabanın ve derin bir tutkunun izleri vardır.
Bugün bu eser, Violin Sonata in G minor olarak bilinir; halk arasındaki adıyla “Şeytan Trili Sonatı.”
Ve hâlâ dinleyenlerin aklında aynı soru yankılanır:
Tartini gerçekten ne duymuştu?
İlk Yorumu Siz Yapın